Архив метки: пенсия

Пенсиялар кайра эсептелинүүдө

Кыргыз Республикасынын Президентинин Жарлыгы менен жарыяланган «Аймактарды өнүктүрүү» жылына карата Кыргыз Републикасынын Өкмөтүнүн «2018-жылдын 1-октябрынан тартып жалпы өлчөмү өткөн жылдагы пенсионердин жашоо минимумунун өлчөмүнөн төмөн болгон пенсиялардын базалык бөлүгүн индексациялоо тууралуу» жана «2018-жылдын 1-октябрынан тартып пенсиянын камсыздандыруу бөлүктөрүнүн өлчөмдөрүн индексациялоо тууралуу» токтомдоруна ылайык 2018-жылдын 1-октябрынан тартып пенсиянын базалык жана камсыздандыруу бөлүктөрүнө индексациялоо жүргүзүлүп же пенсиялар кайра эсептелинип жатат. Кыргыз Республикасынын «Мамлекеттик пенсиялык социалдык камсыздандыруу жөнүндө” мыйзамына ылайык 2018-жылдын 1-октябрына чейин дайындалган пенсиялардын базалык жана камсыздандыруу бөлүктөрү 2018-жылдын 1-октябрынан тартып индексацияланат.

Эгерде пенсиянын жалпы өлчөмү 2017-жылдагы пенсионерлердин жашоо минимумунун (ПЖМ) өлчөмүнөн төмөн болсо пенсиянын базалык бөлүгү индексацияланат.КР Улуттук статистика комитетинин маалыматтары боюнча 2017-жылы ПЖМ 4393 сомду тузот.
КР Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-июлундагы №347 токтому менен бекитилген «Мамлекеттик пенсиялык социалдык камсыздандыруу жөнундө» КР мыйзамына ылайык дайындалган пенсияларды инлексациялоо тартибинин 8-пунктуна ылайык пенсиянын базалык жана камсыздандыруу бөлүктөрүн индексациялоо бир учурда жургузулсо, биринчи пенсиянын базалык бөлүгү андан соң пенсиянын камсыздандыруу бөлүктөрү индексацияланары каралган.
« 2018-жылдын 1-октябрынан тартып жалпы өлчөмү откон жылдагы ПЖМ өлчөмүнөн төмөн болгон пенсиялардын базалык бөлүгүн индексациялоо тууралуу» КР Өкмөтүнүн токтомуна ылайык 2018-жылдын 1-октябрына чейин дайындалган, жалпы өлчөмү 2017-жылдагы пенсионерлердин жашоо минимумунунун өлчөмүнөн төмөн болгон пенсиялардын базалык бөлүгү 2017-жылдагы орточо эмгек акынын 2016-жылдагы орточо эмгек акыга карата 105,5% га өлчөмүнө же 100 сомго индексацияланат.
« 2018-жылдын 1-октябрынан тартып пенсиянын камсыздандыруу бөлүктөрүнун өлчөмдөрүн индексациялоо тууралуу» КР Өкмөтүнүн токтомуна ылайык 2018-жылдын 1-октябрына чейин дайындалган пенсиялардын камсыздандыруу бөлүктөрүнун өлчөмдөрү 1,07 индексациялоо коэфициентине, бирок жалпы өлчөмү 4393 сомдон ашпаган пенсиялар учун 250 сомдон кем эмес жана жалпы өлчөмү 4394 сомдон ашкан пенсиялар учун 370 сомдон кем эмес өлчөмүндө индексацияланат.
Пенсиянын камсыздандыруу бөлүгүнүн өлчөмү базалык бөлүктү, кошумча акыларды жана электр энергиясы учун компенсациялык төлөмдөрдү эске албастан аныкталат.
1-мисал: Эрмекбаев Э.Т. – курагы боюнча пенсия алат, ОАЭ 3120сом, 1-октябрга карата пенсиянын өлчөмү 3423сом, анын ичинде пенсиянын базалык бөлүгү – 1780сом, ЖЭ1-436сом80; , ЖЭ2-1006сом, электр энергиясы үчүн компенсация 200 сом 2018-жылдын 1-октябрынан тартып индексация төмөндөгүдөй тартипте жүргүзүлот:

Индексацияга чейин
2018-ж 1-октябрынан тартып индексациялангандан кийин

Базалык бөлүк
1780сом
1780+100=1880 сом

ЖЭ1
436,80
436,80

ЖЭ2
1006
1006

(ЖЭ1+ЖЭ2)
436,80+1006=1442,80
1442,80*1,07=1543,8 сом

Электр энергиясы үчүн компенсация
200 сом
200 сом

2018-ж 1-октябрдан тартып индексация.н өлчөмү
__
1543,80-1442,8=101 сом бирок 250 сом кошулат.

Төлөнө турган пенсиянын жалпы өлчөмү
3422,80 сом
3772,80 сом (1880+1442,8+250+250)
2-мисал
Иванов.В.М- курагы боюнча пенсия алат. 2018-жылдын 1-октябрына карата пенсиясынын жалпы өлчөмү 25851 сомду тузот, анын ичинен пенсиянын базалык бөлүгү 1780 сом, ЖЭ1-3450сом, ЖЭ2-20621 сом. Пенсиянын өлчөмү 2017-жылдагы ПЖМ (4393сом) өлчөмүнөн жогору болгондуктан, пенсиянын базалык бөлүгү индексацияланбайт, 1780 сом өлчөмүндө калат, ал эми пенсиянын камсыздандыруу бөлүктөрү төмөнкүдөй тартипте индексацияланат:

Индексацияга чейин
2018-ж 1-октябрынан тартып индексациядан кийин

Базалык бөлүк
1780 сом
1780 сом

ЖЭ1
3450 сом
3450 сом

ЖЭ2
20621 сом
20621 сом

(ЖЭ1+ЖЭ2)
(3450+20621)=24071
24071*1,07=25756 сом
25756-24071=1685 сом

Төлөнө турган пенсиянын өлчөмү
25851 сом
27536 сом
(1780+24071+1685)

3-мисал
Алиев.К.Н- курагы боюнча пенсия алат. 2018-жылдын 1-октябрына карата пенсиясынын жалпы өлчөмү 3965 сомду тузот, анын ичинен пенсиянын базалык бөлүгү 1780 сом, ЖЭ1- 295 сом, ЖЭ2 – 367 сом, пенсиялардын мурда жүргүзүлгөн, кайра эсептөөлөрүнүн суммасы- 1281 сом, электр энергиясы үчүн компенсация-242 сом, 2018-жылдын 1-октябрынан тартып пенсиянын өлчөмү төмөнкүдөй тартипте индексацияланат.

Индексацияга чейин
2018-ж 1-октябрынан тартып индексациядан кийин

Базалык бөлүк
1780 сом
1780 сом+100 сом = 1880 сом

ЖЭ1
295 сом
295 сом

ЖЭ2
367 сом
367 сом

Пенсиялардын мурда жүргүзүлгөн кайра эсептөөлөрүнүн суммасы
1281 сом
1281 сом

ЖЭ1+ЖЭ2+кайра эсептөөлөр суммасы 2018-ж 1-октябрынан тартып индексациянын өлчөмү
295+367+1281=1943 сом
1943*1,07=2079 сом
2079-1943=136 сом 250 сомдон аз болгондуктан,250 сомдон кошулат.

Электр энергиясы үчүн компенсация
242 сом
242 сом

Төлөнө турган пенсиянын жалпы өлчөмү
3965 сом
4315 сом

(1880+1943+250+242)

Кыргыз Республикасына сиңирген озгочо эмгеги учун пенсия алган адамдарга пенсиянын базалык жана камсыздандыруу бөлүктөрү жалпы негиздерде индексацияланат.
«Мамлекеттик пенсиялык социалдык камсыздандыруу жонундо» КР Мыйзамынын 10 жана 17-беренелерине ылайык эсептелген толук эмес иш стажында жана 1,2 жана 3 топтогу майыптыгы боюнча пенсия алган адамдарга пенсиянын камсыздандыруу бөлүгү мыйзам чегинде индексацияланат.
Баккан адамынан айрылгандыгы боюнча (СПК) пенсиялардын камсыздандыруу бөлүктөрү багуусундагылардын санына жараша жүргүзүлөт: багуусундагы 1 балага- 50% өлчөмүндө, 2 балага 90% өлчөмүндө, 3 балага 120% өлчөмүндө жана 4 жана андан ашык балага 150% өлчөмүндө.
Райондогу бийик тоолуу шарттарда жана алыскы барууга кыйын аймактарда жашаган адамдардын пенсиясынын камсыздандыруу бөлүктөрүн индексациялоо райондук коэфициенттерди колдонбостон жүргүзүлөт.
Пенсияны индексациялоо менен бир учурда пенсионерде башка негиздер боюнча кайра эсептөө укугу келип чыкса (ЖЭ2 боюнча, стаж, эмгек акы, 80 жаш куракка толгондугу жана башка тууралуу кошумча маалыматтар), анда алгач ушул негиздер боюнча кайра эсептөөлөр жүргүзүлүп, андан кийин пенсиянын базалык жана камсыздандыруу стажы жонундо кошумча документтер берилген учурда индексациялоонун өзгөртүлүүго жатпайт.
Жогоруда белгиленгендей мамлекет тарабынан пенсионерлердин жашоо шартын жакшыртуу, социалдык абалын чындоо жана пенсиянын өлчөмүн пенсионердин жашоо минимумунун өлчөмүнөн жогорку денгээлде жеткирүү боюнча иш аракеттер көрүлүүдө. 2018-ж 1- октябрынан тартып орточо пенсиянын көлөму 5733 сомго жетиши күтулүүдө.
Азыркы учурда пенсияларды кайра эсептөө иштери аягына чыгып калды, же октябрь айынын пенсиялары кайра эсептөөлөр жүргүзүлгөндөн кийин тийиштүү өлчөмдө көбөйтүлгөн кошумча суммалары менен төлөнуп жатат.
Ал эми райондо социалдык камсыздандыруу жана пенсиялык маселелер боюнча биздин райондук Социалдык фонд башкармасына же 0772-29-41-28, 0774-23-76-47, 0776-86-86-13 телефондору аркылуу байланышып, маалымат алсаныздар болот.
А. Эшикулов, Чаткал райондук Социалдык фонд
Башкармасынын башчысы

Социалдык фонд эскертет

Кыргыз Республикасынын «Мамлекеттик Социалдык камсыздандыру боюнча камсыздандыруу тогумдорунун тарифтери жонундо » мыйзамынын 5-статьясынын 2- пункту боюнча эл арасында коп нааразычылыктар   айтылып жер улушу бар жарандар менен жолугушууда бир нече сунуштар берилген .Ушундай айтылган сунуш пикирлер эске алынып Кыргыз Республикасынын Жогорку Кенешинин депутаттары тарабынан жогоруда аталган мыйзамдын 5 статьясынын 2-пунктуна озгортуулор киргизилип мыйзамга Кыргыз Республикасынын Президенти тарабынан 2017-жылдын 5-январында кол коюлган .

Аталган мыйзамга киргизилген озгортуулорго ылайык райондогу жер улушу бар жарандар (дыйкан ,фермерлер ) 2017-жылдын 1-январынан тартып жердин коломуно жана категориясына карата толой баштайт.   атап айтсак:

-1га суугат жерге-194 сом

-1га кайракы жерге -62,30 сом

-1га чоп чабынды жана жайыт жерлерге -20 сомдон эсептелинип толонот.

Ал эми 2016-2017-жылдарга жер улушу бар жарандарыбыз мурдагы тариф боюнча же орточо айлык эмгек акы менен эсептелинген тарифтер боюнча толошот.Тактап айтканда бул жылдар учун тарифтер озгортуусуз калтырылган.

Толонгон камсыздандыруу тогумдорунун суммаларын фонддор боюнча болуштуруу томондогудой олчомдо жургузулот. -Пенсиялык фондк

о -90 пайыз.

-Милдеттуу медициналык камсыздандыруу фондуна 10 пайыз.

Жогоруда белгиленгендей Социалдык фондко тологон ар бир акча каражаты тийешелуу олчомдо жарандарыбыз (толоочулорго) учун пенсиялык фонд жана милдеттуу медициналык камсыздандыруу фондуна болунот жана келечекте пенсияга чыгуу учун ар бир толонгон жыл (мезгил)камсыздандыруу стажы болуп эсептелет.

Азыркы учурда райондун тургундары тарабынан ооруканада даарыланууда Социалдык фонддон справка алып ,женилдиктерди пайдаланууда ар кандай пикирлер айтылып журот Жогоруда белигиленгендей жер улушу учун жана жеке ишкерлер тарабынан тологон ар бир камсыздандыруу толомдорунун эсебинен 10 пайыз милдеттуу медициналык камсыздандыруу фондуна чегерилет жана ушул толонгон акча каражатынын эсебинен орууканада мыйзам чегинде женилдик алууга шарт тузулот.Бул толонгон акча каражаты боюнча

 

жарандарыбыз орууканада даарыланууда же пенсияга чыгууда же башка учурларда биздин Социалдык фонд тарабынан аныкталып  справка же тийиштуу документтер берилет.

 

Юридикалык жакты тузбогон Фермердик (дыйкан)  чарбанын башчылары жана мучолору камсыздандыруу тогумдорунун тарифтерин жер улушунун иш жузундогу аянтына жараша жогоруда белгиленген ставкаларга ылайык толойт.

Кыргыз Республикасынын «Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу тогумдорунун тарифтери жонундо» мыйзамынын 11-статьясынын 2-

пунктуна юридикалык жакты тузбогон  дыйкан (фермердик) чарбасында жер улушу бар 1 жана 2 топтогу майыптар жеке ишкердик жургузгон 1жана 2 топтогу майыптар   2017-жылдын 1-июлунан баштап пенсионерлер камсыздандыруу   тогумдорун толоодон       толугу менен бошотулат.Юридикалык жакты тузбогон дыйкан (фермердик )чарбасында 1 жана 2 топтогу майыптарга тийешелуу жер улушу учун чарбанын эмгеке жарамдуу мучолору камсыздандыруу тогумдорун толоого укуктуу .Токкон камсыздандыруу тогумдорунун суммалары алардын оздук камсыздандыруу эсебине киргизилет.

Азыркы учурда пенсиянын олчому ар бир жарандын пенсиялык фондко тологон салымдарынан коз каранды .Камсыздандыруу эсебинде топтолгон тогумдору канчалык коп болсо, пенсиянын олчому ошончолук жогору болот.

Кыргыз Республикасынын «Мамлекеттик пенсиялык  социалдык камсыздандыруу  жонундо» мыйзамына ылайык азыркы учурда биздин райондун тургундары аялдар 55 жаштан жана эркектер 60 жаштан пенсияга чыга алышат ,эгерде тиешелуу турдо райондун аймагында жашап ,иштеген 20 жана 25 жыл камсыздандыруу стажы болуусу талап кылынат.

Азыркы учурда жер улушуно толоп пенсияга чыгып алып жаткан пенсионерлердин саны 2016-жылы 119 адам, 2017-жылы 193 адам болгон бир айлык орточо пенсиясы 2514 сомду тузот.

Жогоруда белгиленгендей  мамлекетибиз   тарабынан  жарандарга  бир топ женилдиктер каралган ошол эле учурда пенсионерлердин социалдык абалын жакшыртуу максатында жыл сайын пенсиялардын олчому кобойтулуп турат.Биздин райондун аймагында жалпысынан 3034 пенсионер бар.Мындан 2127 адам жаш курагы боюнча 279 адам багуучусунан айрылгандыгы учун пенсияларды алышат.2017-жыл ичинде бул пенсионерлерге жалпысынан 174319,9 мин сомдук пенсия толонуп берилди Ал эми 2016-жылга 159395,6 мин сомдук пенсиялар толонуп пенсиялык чыгымдар  2017-жылы 14924,3 сомго кобойгон.Ошондой эле 2017-жылы жалпысынан 227978,3 мин сомдук социалдык камсыздандыруу тогумдору топтолуп мындан 1348,8 сому же болбосо 0,6 % жер улушу учун тологон камсыздандыруу тогумдору болуп эсептелинет.Ал эми 2016-жылы жалпысынан 182943,0мин сомдук камсыздандыруу тогумдору топтолуп ,мындан 387,6 мин сому гана  жер улушунун эсебинен топтолгон же 0,2% гана тузгон.

Жогоруда белгиленгендей мамлекетибиз тарабынан жарандарыбыз учун бир топ ынгайлуу шарттар тузулуудо.Ошондуктан жер улушу учун камсыздандыруу тогумдорунун оз убагында толоону колго алып ,Социалдык фондко тийиштуу маселелер боюнча б-01-41 жана 0773-82-56-35 телефондору аркылуу байланышып маалымат алсаныздар болот. Ал эми татыктуу пенсия алып,бактылуу карылыктын доорун суруу учун азыртан баштап Социалдык фондко толомдорду толоо менен мыйзамдарда белгиленген милдеттерди так аткаруу жана укуктарды туура пайдалануу менен жетишууго кам корушубуз керек.

 

А.Эшикулов,    Чаткал райондук Социалдык фонд башкармасынын башчысы                                                                                                          

Камсыздандыруу төгүмдөрү ашыгы менен аткарылууда

Чаткал райондук социалдык фонд башкармасында 2017-жылдын 1-июнуна карата жалпысынан 78005,7 миң сомдук камсыздандыруу төгүмдөрү топтолуп, белгиленген план 106,4 пайызга, өткөн жылдын ушул убагына салыштырмалуу 132,1 пайызга аткарылып, 18970,1 миң сомго камсыздандыруу төгүмдөрү көп болгон.

Бүгүнкү күндө райондун аймагында жалпысынан 2769 пенсионер бар. Мындан 1891 адам жаш курагы боюнча, 592 адам майыптыгы боюнча жана 286 адам багуусунан ажырагандыгы боюнча пенсияларды алышууда. Жыл башынан бери район боюнча жалпысынан 70109,7 миң сомдук пенсиялар каржыланып, мындан 48731,4 миң сому почталык байланыш түйүндөрү жана 21408,3 миң сому райондогу банктар аркылуу төлөнүп берилди. Ошондой эле 39 адамга пенсиялар жаңыдан чектелип төлөнүүдө.