Архив метки: ботулизм

Колдо жасалган тамак-аштарды сатыкка чыгарууга тыюу салуу талабы коюлду

IMG_5575

Ботулизм (тамак-аштан уулануу) оорусу быйыл айрыкча көйгөй жаратып жаткандыгы чындык. Бул оорунун айынан тактап айтканда, 2016-жылдын 6-январында Тогуз-Торо районунан 4 адам ботулизм оорусуна шектелип, бейтапканага жаткырылып, 4 оорулуудан 2 өөсү каза болушкан. Бул оорулуулар үйдө жасалган салат жешип, ууланууга чалдыгышкан.колдо жасалган азыктарIMG_5570

Чаткал районунда да ушул сыяктуу көйгөйдү болтурбоо максатында жакында раймамадминистрацияда болуп өткөн чукул жыйында бир нече талаптар коюлду. Алардын негизгилеринин бири-жеке менчик дүкөндөрдө колдо жасалган самса, пирожки, салат жана ар түрдүү татымалдарды сатууга тыюу салуу талабы. Мунун себеби жогоруда айтылгандай, буга чейин ууланып каза болгон жарандардын өлүмүнө дал ушул колдо жасалган азыктар себеп болгондугу аныкталган.IMG_5577

Ушуга байланыштуу чукул жыйындын алдынан райондук санэпидкөзөмөл борборунун кызматкерлери тарабынан райондогу жеке менчик дүкөндөрдү текшерүү учурунда жеке менчик дүкөндөрдө колго жасалган самса, пирожки, салат өңдүү азыктар эч кандай сертификаты, уруксаты, качан ким тарабынан жасалгандыгы тууралуу маалымкаты жок сатылып жаткандыгы ачыкка чыккан. Ушундай мыйзамсыз көрүнүштөрдөн улам, аталган чукул жыйында жогорудагыдай талаптар коюлду.

тыюу салынган азыктарIMG_5584

Тактай кетсек, ботулизм оорусу өтө аз катталганы менен, буга чалдыккандар 60-70% өлүмгө дуушар болушу менен кооптуу.

М. Эшназаров 

Ботулизмден сактаныңыздар

Ото курч муноздогу тамак-аштан уулануу, борбордук жана вегетативдик нерв системалары жабыркайт.  Оорунун  козгогуч булагы болуп,  клостридиум ботулинум   кыймылдуу анаэроб  (аба жок жерде осуучу), грамм минус таякчасы эсептелинет жана бул таякчанын 2 формасы бар: вегетативдик, споралык.  Козгогуч  булагы чоп жеген жаныбарлардын, балыктардын, рактардын, адамдардын занында жашаган споралар жана ал  споралар бийик температурага туруктуу, ал аба жок жана  ото аз жерде  сыртка коркунучтуу токсин болуп чыгарат (ботулотоксин). Ботулотоксиндин 7 туру бар: А, В, Е, F  туру  адамда ботулизм оорусун, ал эми  С, Д, G туру канаттууларда, балыктарда жана сут эмуучулордо ботулизм оорусун чакырат.IMG_0765

Ботулизм адамдан адамга жукпайт.Ботулизм оорусу менен катталгандардын саны ото аз, бирок олумго дуушар болгондордун саны 70% тузот. Ошондуктан медициналык жардамды эрте алуу олумдон сактайт, себеби ага каршы вакцина эрте 10 сааттын ичинде берилиш керек.

Адамдын  организмине  БОТУЛОТОКСИН  уй шартында туура жакшы обработкадан отпогон, консервациялоо технологиясы бузулуп жасалган жана  сакталган салат, ышталган колбаса, балык, эт  жана жашыл фасоль, шпинат,  козу карын продукцияларын колдонуудан  келип тушот.

Клиника

Инкубациялык мезгили 12 сааттан 24 саатка чейин жана 8 кунго чейин. Башкы симптомдору:  адам катуу алсырайт, башы айланат, удвоение-козуно кош корунот, оозу кургайт, жутунуу кыйындайт, кусат, ичи кобот, бара-бара моюн кол булчундары алсыз боло баштайт, журок согуусу басандайт, козу тунарат,  бирок дене табы которулбойт жана эс акылын жоготпойт. Акырында булчундардын параличи жана дем алуу кыйындайт.

Диагностика

  1. Медициналык жардамга убакытты откорбой тез кайрылуу
  2. Туура дигноз коюу (инсульт, синдром Гийена-Барре, тяжелая миастения)
  3. Ашказанды жууп тазалоо, клизма жасоо
  4. Тамак калдыктарын, кусунду, ашказанды жууп тазалаган сууну ж.б. чогултуу
  5. Ботулизмге каршы сыворотка жасоо
  6. Жасалма дем алдыруу

Алдын алуу жолдору

-Уй шартында жана жакшы обработкадан отпогон салаттарды ж.б продукцияларды колдонбоо

-консервацияланган тамак-ашты 30 минута 100 градустагы  ысык сууда кайнатып анан колдонуу

-тастыкталган документтери бар продуктыларды сатып алуу, туура сактоо

-тамак-аш саткан ар бир дукон, коомдук тамактануучу жайлардын  муздаткычтар менен камсыз болуусу

-коомдук,  мектеп, бала бакчалардын  тамак-аш жайларында ар бир жасалган тамактан контролдук суткалык проба алуу, 1 сутка муздаткычта сактоо

Андан сырткары тамак-аштан ууланууну алдын алуу учун  5принцип:

  1. Тазалыкты сактоо
  2. Бышкан жана бышпаган продукцияны оз-озунчо кармоо
  3. Кайнатуу
  4. Сактоо температурасын такай козомолдоо
  5. Таза сууну жана таза тамак-ашты колдонуу

Эпидемияга каршы  иш-чаралар

-Эгерде ботулизмге шектелип катталса, райондук ОААжМСЭКБуна тез билдируу беруу.

-Оорулууну тез арада жаткыруу (госпитализация).

-Очокто  эпидкозомолду кучотуу, кошо жеген адамдарды табуу, тактоо, медициналык 10 кундук козомолго алуу.

-Ботулизмге каршы сыворотканы убагында беруу.

Урматтуу Чаткал районунун тургундары,  биздин райондо ушундай кырдаал болбосун десек, жогоруда берилген маалыматтын ото маанилуу экенин жана аны аткаруубуз керек, ал эми  ден-соолук биринчи орунда турарын жыл башынан эскертет элем.

Оз убагында  медицинага кайрылуу  ар бир жарандын милдети жана жоопкерчилиги.

Маалымат иретинде-Жалал-Абад областы боюнча  2015-жыл ичинде 12 учур ботулизм  оорусу менен катталган, анын ичинен  26 адам жабыр тартып, 5 адам олумго дуушар болгон. Мында, Токтогул районунда -1, Таш-Комур районунда-1, Базар-Коргон районунда-2 жана Кара-Кол-1.

Чаткал райондук аялдар  кеңешинин төрайымы Гүлбарчын Акылбекова

 Г.Т.Акылбекова  Чаткал райондук ОААжМСЭКБнун башкы врачы